Share

 Δημοτική Ενότητα Σκάλας

Η Δημοτική Ενότητα Σκάλας βρίσκεται στο νότιο τμήμα του Νομού Λακωνίας. Απέχει 38 χιλιόμετρα από τη Σπάρτη και έδρα της Δημοτικής Ενότητας είναι η Σκάλα. Καταλαμβάνει έκταση 134,3 Km2 και περιλαμβάνει τα χωριά Βρονταμά, Στεφανιά, Περιστέρι, Λεήμονα, Γράμμουσα (Αμπελοχώρι), Άγιο Γεώργιο (Πανηγυρίστρα), Φιλήσι, Σούλι, Άγιοι Ταξιάρχες και Τρίνησα.

Σκάλα
Το όνομα της το πήρε από την αποβάθρα που υπήρχε στη θέση της όταν ακόμα έπλεαν μικρά σκάφη μέσα στο ποταμό Βασιλοπόταμο. Θεωρείται από τις πιο παραγωγικές περιοχές του Νομού και αυτό, γιατί ο κάμπος της διασχίζεται από δύο ποτάμια, τον ιστορικό Ευρώτα και τον «πολύτιμο» Βασιλοπόταμο. Η Σκάλα αναπτύχθηκε με πρώιμα κηπευτικά αφού εγκατέλειψε την βαμβακοκαλλιέργεια και σήμερα είναι ένας απέραντος πορτοκαλεώνας. Είναι μία από τις πιο ανεπτυγμένες περιοχές της νότιας Λακωνίας. Κάθε άλλο παρά τυχαία έχει ονομασθεί ο «Κήπος της Ευρώπης».
Η οικονομία του Δήμου βασίζεται κυρίως στη γεωργία. Βασικές καλλιέργειες είναι η ελαιοκομία και τα εσπεριδοειδή, με κυριότερο εκπρόσωπο των τελευταίων, την ποικιλία Βαλέντσια. Τα τελευταία χρόνια, έχουν καταβληθεί σημαντικές προσπάθειες στον τομέα της παραγωγής πιστοποιημένων αγροτικών προϊόντων. Η εν λόγω περιοχή, δεδομένης της γεωγραφικής της θέσης, της εύκολης πρόσβασης σε όλα τα αξιοθέατα του Νομού Λακωνίας, αλλά και λόγω των υπηρεσιών που προσφέρει, καθώς και των ελκυστικών παραλιών της, έχει σημαντικές δυνατότητες τουριστικής ανάπτυξης.

Βρονταμάς
Ο Βρονταμάς είναι πεδινός οικισμός σε απόσταση 38 χιλ. από την Σπάρτη, της επαρχίας Λακεδαίμονος, Ν. Λακωνίας. Σε υψόμετρο 140 μ. αναπτύχθηκε οικιστικά, με χρήματα μεταναστών στην Αμερική στις αρχές του περασμένου αιώνα. Εύκολα αναγνωρίζει κανείς στις κατοικίες την τυπολογία και αρχιτεκτονική των Λαγκαδιανών μαστόρων.
Οι κάτοικοι στην πλειοψηφία ασχολούνται με την γεωργία, ενώ συμπληρώνουν το εισόδημά τους με την κτηνοτροφία και μελισσοκομία. Καλλιεργούν ελιές - κυρίως βρώσιμες Καλαμών - αμπέλια από τα οποία παράγεται το χαρακτηριστικό κρασί της περιοχής, ενώ ο κάμπος που διασχίζεται από τον Ευρώτα προμηθεύει την περιοχή με τα οπωρικά. Στις όχθες του φυτρώνουν πλατάνια, ιτιές, καλάμια και αγριολούλουδα, ενώ στην πανίδα του εντάσσονται η πέρδικα, το κοτσύφι, η καρακάξα, η κουκουβάγια, το αηδόνι κ.ά.
Σε κοντινή απόσταση ευρίσκεται το «Παλιομονάστηρο», σπηλαιώδης ναός του 1.100 μ.Χ. με βυζαντινές τοιχογραφίες. Εδώ το 1825 οι κάτοικοι (περίπου 400), προκειμένου να αποφύγουν την επιδρομή και τις σφαγές του Ιμπραήμ, εγκλείστηκαν και κάηκαν ζωντανοί από τον επιδρομέα. Η μνήμη τους τιμάται στις 15 Σεπτεμβρίου κάθε χρόνο με όλες τις απαραίτητες τιμές.
Δύο χιλιόμετρα δυτικά του Βρονταμά, βρίσκεται ένας μικρός λόφος με ερείπια της Κλασσικής και Ελληνιστικής εποχής. Στην περιοχή έχουν βρεθεί κύλικες και πιθάρια, μελανόμορφα αγγεία και κεραμικά του 4ου και 5ου π.Χ. αιώνα. Ο λόφος ονομάζεται Γουλάς και τα ίχνη των αρχαίων ερειπίων μαρτυρούν πως κάποια μεγάλη πόλη ήταν κτισμένη εκεί.

Στεφανιά
Στα δυτικά της Σκάλας και σε απόσταση 3 χιλιομέτρων και σε υψόμετρο 30 μ. βρίσκεται η Στεφανιά. Αποτελείται από 3 οικισμούς, το κυρίως χωριό Στεφανιά, τα Κασιμιάνικα και το Σούλι. Ιστορικά η αρχή του χωριού είναι το 1829 όπου αναφέρεται στην πρώτη απογραφή της Ελλάδος από τον Μαίζωνα. Η Γεωγραφική του θέση, οι κλιματολογικές συνθήκες, που επικρατούν στην ευρύτερη ζώνη του χωριού, αφού προστατεύεται από τους γύρω λόφους από ανέμους και πάγους, με υψηλή μέση ετήσια θερμοκρασία και σε συνδυασμό με τα γεωσυστατικά της περιοχής δημιουργούν εξαιρετικά κατάλληλη και εύκρατη περιοχή, για την καλλιέργεια και παραγωγή ελιάς, πορτοκαλιάς και κηπευτικών 365 ημέρες το χρόνο. Η ποιοτική αξία των παραγόμενων προϊόντων σε όψη και γεύση μαρτυρείτε από τις αποδεκτά αυξημένες τιμές πώλησης των προϊόντων, σε σύγκριση με τις γύρω περιοχές, αλλά και την εμμονή των εμπόρων να τα προμηθεύονται. Λάδι με οξέα 0-0,2 που περιέχει θρεπτικά συστατικά και φρουκτόδη πικάντικη γεύση.
Αξίζει κανείς να αναφερθεί στη δραστηριότητα του συλλόγου των γυναικών που από το 1992 πραγματοποιεί κάθε χρόνο στα τέλη Μαΐου τη Γιορτή του Πορτοκαλιού. Για μια εβδομάδα η Στεφανιά γίνεται το επίκεντρο της περιοχής με εκδηλώσεις πολιτιστικές, με ομιλίες αξιόλογων ανθρώπων του πνεύματος, γεωπόνων ειδικών για τις καλλιέργειες, με μουσικοχορευτικές εκδηλώσεις, αθλητικούς αγώνες γυναικών καθώς και με εικαστικές εκθέσεις. Εμπνεύστρια της Γιορτής Πορτοκαλιού το 1992, ήταν η αείμνηστη Πρόεδρος του Συλλόγου Γυναικών Στεφανιάς Καίτη Πετροπουλάκη. Μια προσπάθεια όλων των κατοίκων της τοπικής αυτής κοινότητας, που αξίζει να παρακολουθήσει κανείς από κοντά.

Περιστέρι
Το Περιστέρι βρίσκεται σε υψόμετρο 40 μέτρων. Σε γήλοφο στο Περιστέρι, κατά τη διάρκεια εργασιών κατασκευής αναλημμάτων και σε ανασκαφή που διενεργήθηκε από την Ε΄ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων Σπάρτης, εντοπίστηκε ασύλητος Μυκηναϊκός θαλαμωτός τάφος. Ο τάφος, ο οποίος είναι σκαμμένος στο φυσικό βράχο, έχει θάλαμο ελλειψοειδούς κατόψεως και φιλοξένησε διαδοχικές ταφές που χρονολογούνται κατά τις δύο τελευταίες φάσεις της Μυκηναϊκής εποχής. Ακριβέστερη χρονολόγηση θα είναι δυνατή μετά τη συντήρηση των ευρημάτων στα εργαστήρια του Μουσείου της Σπάρτης.

Γράμμουσα
Ανηφορίζοντας από τη Σκάλα για να πάμε στο Βρονταμά, το πρώτο χωριό που συναντάμε είναι το Περιστέρι, ένα σύγχρονο χωριό με πορτοκαλεώνες και ελαιώνες. Στη συνέχεια συναντάμε το χωριό Γράμμουσα. Η Γράμμουσα φημίζεται για τα εξαιρετικής ποιότητας κρασιά της. Τα τελευταία 30 χρόνια γίνεται συστηματική καλλιέργεια της αμπέλου και τα κρασιά που παράγονται εμφιαλώνονται και το μεγαλύτερο μέρος τους καταναλώνεται στη Λακωνία, στην υπόλοιπη Ελλάδα και στο εξωτερικό.

Τρίνησα
Κοντά στην Στεφανιά βρίσκονται τα Τρίνησα, όπου κατασκευάστηκε ο ναύσταθμος της Αρχαίας Σπάρτης. Στην περιοχή αυτή υπάρχουν 3 μικρά νησιά, τα οποία ενώθηκαν με τεχνητά μέσα και δημιουργήθηκε το σημαντικότερο λιμάνι της Αρχαίας Σπάρτης. Η κατασκευή του ανάγεται στους πρώτους αιώνες της πρώτης χιλιετίας π.Χ. Ο ναύσταθμος χρησίμευσε κυρίως για εμπορικές συναλλαγές, ωστόσο πολλές πολεμικές επιχειρήσεις ξεκίνησαν από εκεί. Σύμφωνα με την μυθολογία ελλιμενίστηκε εκεί ο στόλος του Πάρη, ο οποίος φιλοξενούμενος του Βασιλιά Μενέλαου, γνωρίστηκε και απήγαγε την ωραία Ελένη. Ο Παυσανίας είχε αναφερθεί στην θαλάσσια αυτή περιοχή όπου αλιευόταν η πολύτιμη πορφυρά, το όστρακο που χρησίμευσε για την κόκκινη βαφή των υφασμάτων -περιζήτητη στον αρχαίο κόσμο. Σήμερα στην περιοχή του ναύσταθμου σώζονται ερείπια. Που μαρτυρούν την ύπαρξη τόσο κατά μήκος της ακτής όσο και υποθαλάσσια.